shadow

ΟΜΙΛΙΑ Κ. ΑΣΚΟΥΝΗ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ ΜΕΛΟΥΣ ΔΣ ΤΕΔΚ ΑΤΤΙΚΗΣ

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κύριε Υφυπουργέ, κύριε πρώην Υπουργέ, κύριε Πρόεδρε, το Συνέδριό μας σήμερα έχει ως βασικό θέμα το πρόγραμμα «Καλλικράτης» που αφορά την νέα αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της αποκεντρωμένης διοίκησης.

          Η κυβέρνηση με τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 10 του Γενάρη ξεκίνησε και επίσημα αυτή τη διαδικασία διαβούλευσης, με βάση το κείμενο που όλοι έχουμε στα χέριά μας.

          Θεωρώ ότι αυτό το Συνέδριό μας είναι ένα κρίσιμο και ιστορικής σημασίας Συνέδριο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και όχι μόνο, αφού το πρόγραμμα «Καλλικράτης» αναφέρεται στο σύνολο του διοικητικού μηχανισμού της χώρας και συγκεκριμένα αναφέρεται και στον μετασχηματισμό του  κεντρικού κράτους, στη δημιουργία της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, αλλά και στην ενίσχυση των Δήμων.

          Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η Αυτοδιοίκηση του Α΄ και Β΄ Βαθμού εδώ και πάρα πολλά χρόνια διεκδικούσε μια συνολική και ενιαία διοικητική μεταρρύθμιση, που θα αφορούσε την αποκέντρωση του κράτους, τη δημιουργία της αιρετής Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, αλλά και την ενίσχυση και αναβάθμιση του ρόλου των Πρωτοβαθμίων ΟΤΑ.

Για εμάς η επίσημη έναρξη του διαλόγου για τη διοικητική μεταρρύθμιση ξεκίνησε στο Συνέδριο της Κυλλήνης, δηλαδή, της ΚΕΔΚΕ, στις 14-16 Νοεμβρίου του 2007.

Διαβάζω, κύριε Πρόεδρε, από την εισηγητική σας έκθεση στο Συνέδριο εκείνο: «Η ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει θέσει σαν στρατηγικό στόχο τον σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος τομών και μεταρρυθμίσεων, που θα μας οδηγήσουν στην αναζωογόνηση του εθνικού χώρου σε ένα σύγχρονο κράτος-στρατηγείο με αποκεντρωμένους θεσμούς, ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη και ισχυρούς Δήμους». Συνέχιζε η εισήγησή σας, κύριε Πρόεδρε, στο Συνέδριο της Κυλλήνης: «Το διοικητικό σύστημα της χώρας, οι δομές της διοίκησης και της Αυτοδιοίκησης πρέπει να διαρθρώνονται σε τρία επίπεδα, στο εθνικό, στο περιφερειακό και στο τοπικό». Συνεχίζατε: «Η κεντρική δημόσια διοίκηση ενισχύει τις επιτελικές δομές της στην κατεύθυνση, ώστε το κράτος να γίνει κράτος-στρατηγείο. Η περιφερειακή διοίκηση με εκλεγμένο Περιφερειάρχη και Περιφερειακό Συμβούλιο αναλαμβάνει τον προγραμματισμό και υλοποίηση προγραμμάτων, που έχουν σαν στόχο την αναζωογόνηση υπαίθρου».

Τρίτον, τον Καποδίστρια 2 λέγαμε τότε με αίτημα για συνενώσεις των Δήμων, με στόχο την ισχυροποίησή τους, την εξασφάλιση της βιωσιμότητάς τους και την προώθηση της τοπικής ανάπτυξης.

Αυτά, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αποφασίσαμε στο Συνέδριο της Κυλλήνης, όπως περίπου τα ίδια αποφάσισε και η ΕΝΑΕ στα Συνέδριά της στη Δράμα το 2007 και στην Αθήνα στις 15 Μαρτίου του 2008. Είναι δικές μας θέσεις.

Το πρόγραμμα «Καλλικράτης», που εξήγγειλε η κυβέρνηση, σε πολύ μεγάλο βαθμό εκφράζει τη βούληση και τις αποφάσεις των Συνεδρίων μας. Έρχεται λοιπόν να κάνει πράξη όλα όσα αποφασίσαμε στα Συνέδριά μας, όσα παλέψαμε τόσα χρόνια οι αυτοδιοικητικοί, τόσο εμείς, όσο και οι προηγούμενοι. Για αυτό η υπόθεση αυτής της διαβούλευσης είναι δική μας υπόθεση και εμείς πρέπει να είμαστε οι εγγυητές αυτής της μεγάλης προσπάθειας που ξεκίνησε. Από εμάς εξαρτάται η επιτυχής έκβαση αυτού του μεγάλου εγχειρήματος.

Εμείς πρέπει, μέσα από τον οργανωμένο διάλογό μας, που ξεκινά επίσημα εδώ, να στηρίξουμε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια αναδιάταξης του διοικητικού χάρτη της χώρας, που ξεκίνησε το Υπουργείο. Πρέπει εμείς να συμβάλουμε γόνιμα και δημιουργικά με τις προτάσεις, τις θέσεις μας στη βελτίωση και εξειδίκευση του κειμένου που έχουμε στα χέριά μας και σίγουρα το κείμενο αυτό χρήζει βελτιώσεων και συμπληρώσεων, όπως επίσης και παρατηρήσεων, που θα το κάνουν πιο λειτουργικό, πιο αποτελεσματικό. Μην ξεχνάμε ότι είναι ένα κείμενο διαβούλευσης, δεν είναι ένα σχέδιο νόμου.

Όμως πρέπει εξαρχής να τονίσω ότι το πρόγραμμα «Καλλικράτης» είναι μια ριζοσπαστική δομική αλλαγή στον διοικητικό χάρτη της χώρας μας. Πρόκειται για μια μεγάλη τομή,  ανατροπή στα σημερινά δεδομένα του ελληνικού κράτους.

Το πρόγραμμα «Καλλικράτης» διακρίνεται για την ενιαία συνολική αντιμετώπιση όλων των βαθμίδων της διοίκησης και της Αυτοδιοίκησης. Δηλαδή, αφορά το κεντρικό κράτος με την αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και πόρων, το περιφερειακό επίπεδο με τη δημιουργία της αιρετής Περιφέρειας, με αιρετό Περιφερειάρχη και Περιφερειακό Συμβούλιο, κάτι που δεν ήταν και τόσο σίγουρο πριν από λίγα χρόνια και στο τοπικό επίπεδο με την ενίσχυση και ενδυνάμωση των ΟΤΑ Α΄ Βαθμού. Δηλαδή, πρόκειται για μια ολοκληρωμένη παρέμβαση στο όλο οικοδόμημα, τόσο σε κεντρικό, όσο σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Αυτή η αναδιάταξη των επιπέδων της Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης οδηγεί στην ριζική αλλαγή του κεντρικού κράτους, αναδεικνύοντας τον επιτελικό, συντονιστικό και ελεγκτικό του χαρακτήρα. Ο κυρίαρχος στόχος είναι αυτός ακριβώς: η αποκέντρωση του κράτους.

Η δημιουργία της αιρετής Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, ο Β΄ Βαθμός έχει ως βασικό συστατικό στοιχείο και προτεραιότητα την αλλαγή του αναπτυξιακού προτύπου της χώρας. Βασική κατεύθυνση είναι η κάθε μία από τις Περιφέρειες να ασχοληθεί με τα συγκεκριμένα πλεονεκτήματα που έχει η κάθε περιοχή, να αναδιατάξουμε τον παραγωγικό ιστό της χώρας. Αν σήμερα υπάρχει ένα μεγάλο έλλειμμα, είναι το έλλειμμα το παραγωγικό και αυτό πρέπει να το αναλάβει η Περιφέρεια και με πόρους και με αρμοδιότητες, που δίνονται μέσα από αυτό το κείμενο. Όμως δεν θέλω να επεκταθώ περισσότερο στον Β΄ Βαθμό.

Σε ότι αφορά τους ΟΤΑ, τον Α΄ Βαθμό Αυτοδιοίκησης γίνεται μια μεγάλη προσπάθεια οργανωτικής και λειτουργικής αναβάθμισης, καθώς και επαρκούς χρηματοδότησης, ώστε η αλλαγή αυτού του διοικητικού συστήματος της χώρας να μην μείνει βήμα μετέωρο.

Είναι σαφές ότι τα κριτήρια για τις συνενώσεις των Δήμων πρέπει να εφαρμοστούν μετά από συστηματικό επίπονο διάλογο, τόσο σε τοπικό, όσο και σε επίπεδο ΤΕΔΚ και ΚΕΔΚΕ, ώστε να αποφευχθούν τα λάθη και οι στρεβλώσεις που έγιναν στον Καποδίστρια 1 το 1998.

Πρέπει, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, να διδαχτούμε από τα λάθη του Καποδίστρια 1, τόσο στο επίπεδο το χωροταξικό, όσο και στο επίπεδο των πόρων και της ενίσχυσης με το ΕΠΤΑ, που έμεινε στη μέση.

Τα κριτήρια είναι γνωστά. Έχουν συμφωνηθεί από εμάς στο Συνέδριο της Κυλλήνης και ομόφωνα έχουν γίνει αποδεκτά. Στόχος μας είναι ισχυροί Δήμοι που θα προσφέρουν ποιοτικές υπηρεσίες στον πολίτη.

Όμως επιτρέψτε μου να κάνω μία παρατήρηση. Νομίζω ότι όλοι συμφωνούμε ότι δεν μπορούν να επιβιώσουν Δήμοι της τάξεως των 2.500 κατοίκων, αλλά δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε Δήμους μαμούθ. Δεν μπορούμε να πάμε σε Δήμους μεγάλων εκτάσεων, διότι οι Δήμοι που είναι πολύ μεγάλοι εξ αντικειμένου θα είναι απομακρυσμένοι από τον πολίτη και τα προβλήματά του.

Εμείς ως Τοπική Αυτοδιοίκηση είχαμε και έχουμε μια ιδεολογική αρχή, να είμαστε κοντά στον πολίτη, κοντά στα προβλήματά του, να επεμβαίνουμε άμεσα και να λύνουμε τα προβλήματά του. Αυτό είναι και βασικό στοιχείο της συμμετοχικής δημοκρατίας. Αντίθετα κάποιες προτάσεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας και έχουν σαν στόχο κάποιοι Νομοί να χωριστούν σε τρεις ή σε τέσσερις Δήμους, αυτοί οι Δήμοι μαμούθ που στην πράξη έχουν το μέγεθος των παλαιών επαρχιών, δεν μπορεί να λέγεται Τοπική Αυτοδιοίκηση. Αυτή τη μορφή Αυτοδιοίκησης είναι καλύτερο να της δώσουμε μια άλλη ονομασία, δηλαδή, να την πούμε ότι είναι επαρχιακή Αυτοδιοίκηση, αφού αναφέρεται σε τόσο μεγάλα μεγέθη. Τοπική Αυτοδιοίκηση σημαίνει εγγύτητα στον πολίτη, σημαίνει εγγύτητα στο πρόβλημα, σημαίνει άμεση παρέμβαση.

Για αυτό εκφράζω τον προβληματισμό ότι οι Δήμοι πρέπει να είναι λειτουργικοί, αποτελεσματικοί, κοντά στον πολίτη, κοντά στο πρόβλημα, να έχει την αμεσότητα ο πολίτης και όχι να πάμε σε Δήμους μαμούθ, μεγάλων εκτάσεων, που δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στο βασικό που θέλει να πετύχει το κείμενο διαβούλευσης και που είναι η μεταφορά αρμοδιοτήτων κοντά στον πολίτη. Πρέπει λοιπόν να προσέξουμε το ζήτημα αυτό και νομίζω ότι έχουμε την πείρα εμείς να δώσουμε την κατάλληλη λύση που χρειαζόμαστε. Θέλουμε αποκέντρωση με περισσότερη Αυτοδιοίκηση.

Σε ότι αφορά τις αρμοδιότητες και τους πόρους, πράγματι γίνεται, όπως είπα, μια μεγάλη προσπάθεια μεταφοράς αρμοδιοτήτων από το κεντρικό κράτος και από τις κρατικές Περιφέρειες, τις αιρετές Περιφέρειες και στους Δήμους. Είναι γνωστά, δεν θέλω να μπω σε αυτά τα πράγματα. Όμως θέλω να δώσω κάποια συγκεκριμένα παραδείγματα, που πρέπει να μας προβληματίσουν γιατί, όπως είπα, εγγυητές αυτής της προσπάθειας πρέπει να είναι οι άνθρωποι της Αυτοδιοίκησης.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, χρειάζεται περαιτέρω εξειδίκευση των αρμοδιοτήτων, αν δεν θέλουμε να υπάρξει σύγχυση, γραφειοκρατία, αλληλοεπικάλυψη που υπάρχει σήμερα και που κανείς δεν είναι υπεύθυνος, αλλά τελικά την πληρώνει ο πολίτης.

Τι θέλω να πω με αυτό το πράγμα; Αφού ο στόχος μας είναι να αποκεντρώσουμε το συγκεντρωτικό, γραφειοκρατικό, αναποτελεσματικό κράτος και τις δομές τους, τώρα είναι η ώρα εμείς να προχωρήσουμε στις συγκεκριμένες προτάσεις. Να συγκεκριμενοποιήσουμε τις θέσεις μας, ώστε να συμπεριληφθούν σε αυτές που ήδη έχουμε καταθέσει και αυτές που σήμερα πρέπει εμείς να επιβάλουμε.

Ένα παράδειγμα θα αναφέρω. Υπουργείο Γεωργίας. Η αναφορά μέσα στο κείμενο είναι γενική, μιλά για μεταφορά κάποιων αρμοδιοτήτων από το Υπουργείο Γεωργίας, όπως π.χ. κτηνοτροφίας, αλιείας και άλλα. Θέλω να ρωτήσω ιδιαίτερα κάποιους Δήμους, οι οποίοι είναι στην περιφέρεια και κάποιες φυσικά περιφέρειες, το εξής: αλήθεια, τι θα γίνει με τις αρμοδιότητες του Υπουργείου Γεωργίας, σε σχέση με τα εγγειοβελτιωτικά έργα, θα εξακολουθήσουν αυτές να παραμένουν στο κεντρικό Υπουργείο; Τι θα γίνει με εκείνο το επιστημονικό προσωπικό που υπάρχει, δηλαδή, οι γεωπόνοι και που ασχολούνται μόνο και μόνο με τις αποζημιώσεις; Δεν πρέπει αυτό το επιστημονικό δυναμικό αντί να είναι στα γραφεία να είναι δίπλα στον αγρότη, κοντά στην παραγωγή, να μπορέσουν να δώσουν την επιστημονική τους γνώση που χρειάζεται ο αγρότης, ώστε να μπορέσουμε να ανατάξουμε τον παραγωγικό ιστό της περιφέρειας, της γεωργίας μας που σήμερα καταρρέει; Τώρα λοιπόν αυτές οι αρμοδιότητες να πάνε στην Αυτοδιοίκηση.

Άλλο παράδειγμα. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν είναι δυνατόν να μιλάμε για πρωτοβάθμια υγεία, να μιλάμε για χίλια δυο πράγματα – και η Επιτροπή η αντίστοιχη έχει επεξεργαστεί πολλά επί αυτού – όταν σήμερα τα Νομαρχιακά Νοσοκομεία και τα Κέντρα Υγείας εξακολουθούν να παραμένουν στο κεντρικό κράτος και να ελέγχονται από το Υπουργείο Υγείας. Αυτά πρέπει να περιέλθουν στον έλεγχο της Αυτοδιοίκησης Α΄ και Β΄ Βαθμού και είναι η ώρα τώρα να το κατοχυρώσουμε Ξέρω ότι θα υπάρξουν προβλήματα. Ξέρω ότι θα υπάρξουν αντιδράσεις.

Να θυμίσω το ’95 τι έγινε, όταν ο εκλεγμένος Νομάρχης, ο αείμνηστος Σταμούλης, στη Βοιωτία ζήτησε να έχει λόγο στην προνηπιακή σχολική αγωγή και στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση.

Θα υπάρξουν αντιδράσεις, αλλά πρέπει να τολμήσουμε. Δεν θέλουν κάποιοι να ξεβολευτούν. Όμως όταν μιλά μέσα το κείμενο ότι θα μεταφερθούν αρμοδιότητες και πόροι, πρέπει να ξέρουμε λοιπόν ότι θα πάμε σε κάποιες συγκρούσεις. Ή θα πάμε σε ανατροπές ή θα πάμε σε ρήξεις ή πραγματικά θα έχουμε και εμείς συνευθύνη για ότι συμβεί.

          Για αυτό λοιπόν ότι είναι ιστορική ευκαιρία αυτή τη στιγμή να προχωρήσουμε σε συγκεκριμενοποίηση προτάσεων και πιστεύω ότι η Επιτροπή Θεσμών της ΚΕΔΚΕ θα υλοποιήσει όλα τα παραπάνω.

          Θέλω να αναφέρω λίγα πράγματα – και θα κλείσω – για τους πόρους. Πράγματι, αναφέρονται στο κεφάλαιο 4 του κειμένου διαβούλευσης συγκεκριμένες θέσεις για τους πόρους, όπως η οικονομική και η επιχειρησιακή υποστήριξη της νέας αρχιτεκτονικής μέσα από το πρόγραμμα ΕΛ.Α.Δ.Α., καθώς και συγκεκριμένη αναφορά ότι οι αρμοδιότητες που μεταφέρονται στους Δήμους και στις Περιφέρειες κοστολογούνται εκ των προτέρων αναλυτικώς, ώστε με αυτό τον τρόπο να υπάρχει πλήρης εναρμόνιση και συμμόρφωση με το άρθρο 102 του Συντάγματος. Όμως  πρέπει να υπάρξει περαιτέρω εξειδίκευση των πόρων και σαφής αποτύπωση στο σχέδιο νόμου, το οποίο θα πάει στη Βουλή, ώστε να μην επαναληφθούν τα προβλήματα που μας ταλάνισαν κατά το παρελθόν και μας ταλάνισαν πάρα πολύ. Τώρα είναι η ώρα να τελειώσουμε με τα προβλήματα σχετικά με τους παρακρατηθέντες πόρους, τα οφειλόμενα, τις αντιπαραθέσεις με την εκάστοτε κυβέρνηση και άλλα.

          Άρα λοιπόν, χρειαζόμαστε σαφή προσδιορισμό των πόρων και όχι παιχνίδια που μας ταλαιπώρησαν χρόνια. Για αυτό λοιπόν θέλουμε και κοστολογημένες αρμοδιότητες, αλλά και συγκεκριμένη καταγραφή των πόρων.

          Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θέλω να κλείσω, λέγοντας ότι είναι μία ιστορική ευκαιρία, μια μεγάλη ευκαιρία για τους ανθρώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, γιατί όλοι παλέψαμε για να γίνουν όλα αυτά πράξη και να φτάσουμε εδώ που φτάσαμε.

          Είναι γεγονός ότι το πρόγραμμα «Καλλικράτης» είναι μια μεγάλη τομή. Είναι αυτό που ζητούσαμε εμείς οι αυτοδιοικητικοί χρόνια, όμως χρειάζεται, πέραν από την εγγύηση που εμείς πρέπει να δώσουμε, χρειάζεται να εξειδικεύσουμε, να συμπληρώσουμε, να τροποποιήσουμε, να αποσαφηνίσουμε, όπου χρειάζεται, ώστε αυτό το κείμενο όταν θα πάει για σχέδιο νόμου να είναι λειτουργικό, να είναι αποτελεσματικό και να ανταποκρίνεται στα οράματα και στους αγώνες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και αυτών των αυτοδιοικητικών που σήμερα δεν είναι σε αυτή την αίθουσα.

          Θέλουμε ριζικό μετασχηματισμό του κράτους, με μεταφορά αρμοδιοτήτων και πόρων στην Αυτοδιοίκηση. Θέλουμε ισχυρή Αυτοδιοίκηση.

          Είναι τώρα η ώρα να πούμε το μεγάλο ναι. Είναι τώρα η ώρα να αλλάξουμε τον διοικητικό χάρτη της χώρας.

          Είναι στο χέρι μας, μπορούμε να πετύχουμε την μεγάλη ανατροπή.

          Ευχαριστώ πολύ.